Thông tư 99/2025/TT-BTC: Chế độ kế toán doanh nghiệp mới từ 2026 (thay thế thông tư 200)

Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì? Hiệu lực từ khi nào?

Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Doanh nghiệp đã chuẩn bị đầy đủ nguồn lực và hệ thống được phép áp dụng sớm hơn.

Nói cách khác, năm tài chính 2026 là năm đầu tiên doanh nghiệp phải lập sổ sách và báo cáo tài chính theo khung quy định mới. Doanh nghiệp có khoảng một năm chuyển tiếp để rà soát hệ thống, nâng cấp phần mềm và đào tạo nhân sự.

Thông tư 99 thay thế những văn bản nào?

Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế toàn bộ các văn bản về chế độ kế toán doanh nghiệp trước đây, gồm:

• Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (trừ một số trường hợp chuyển tiếp quy định tại Thông tư 99);
• Thông tư 75/2015/TT-BTC sửa đổi Điều 128 của Thông tư 200/2014/TT-BTC;
• Thông tư 53/2016/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 200/2014/TT-BTC;
• Thông tư 195/2012/TT-BTC hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.

Việc gộp nhiều văn bản rời rạc về một đầu mối giúp doanh nghiệp tra cứu và áp dụng thống nhất, giảm tình trạng chồng chéo giữa các quy định cũ – mới.

Sáu điểm mới nổi bật của Thông tư 99/2025/TT-BTC

Chuyển từ "tuân thủ cứng" sang "vận dụng theo nguyên tắc"

Thông tư 200 mang tính "cầm tay chỉ việc", quy định chi tiết từng tài khoản cấp 2, cấp 3. Thông tư 99 thay đổi tư duy làm kế toán: trao quyền tự chủ tối đa cho doanh nghiệp, hạch toán theo bản chất giao dịch và nguyên tắc kế toán thay vì bị ràng buộc bởi các quy định chi tiết cứng nhắc. Đây là bước tiến quan trọng để chế độ kế toán Việt Nam tiệm cận Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS).

Doanh nghiệp tự thiết kế chứng từ và hệ thống tài khoản chi tiết

Doanh nghiệp được tự xây dựng, thiết kế biểu mẫu chứng từ kế toán (phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập, phiếu xuất…) phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý; đồng thời được mở thêm tài khoản chi tiết từ cấp 2 trở đi. Đổi lại, khi thay đổi hệ thống tài khoản, doanh nghiệp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán / quy chế quản trị nội bộ làm căn cứ pháp lý cho việc điều chỉnh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Đổi tên "Bảng cân đối kế toán" thành "Báo cáo tình hình tài chính"

Một thay đổi dễ nhận thấy nhất trên hệ thống báo cáo là "Bảng cân đối kế toán" được đổi tên thành "Báo cáo tình hình tài chính". Cách gọi này phù hợp hơn với thông lệ quốc tế và phản ánh đúng bản chất của báo cáo là thể hiện tình hình tài sản – nguồn vốn của doanh nghiệp tại một thời điểm.

Hệ thống sổ kế toán tinh gọn còn 42 mẫu

Danh mục sổ kế toán được rút gọn còn 42 mẫu thay vì 45 mẫu như trước, giúp bộ máy kế toán tinh gọn và dễ áp dụng hơn. Hệ thống chứng từ và tài khoản cũng được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn hoạt động hiện nay.

Bổ sung quản trị và kiểm soát nội bộ trong kế toán

Thông tư 99 yêu cầu doanh nghiệp tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ, phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh. Đây là điểm mới nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Hướng dẫn chuyển đổi báo cáo tài chính ngoại tệ sang VND

Thông tư bổ sung phương pháp chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam, thống nhất cách xử lý số liệu cho các doanh nghiệp có hoạt động bằng ngoại tệ; đồng thời làm rõ quy định về đơn vị tiền tệ trong kế toán và tỷ giá hối đoái.

Doanh nghiệp cần làm gì để chuyển đổi sang chế độ kế toán mới 2026?

Để áp dụng đúng Thông tư 99/2025/TT-BTC ngay từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện các bước sau:

1. Rà soát và ánh xạ lại hệ thống tài khoản kế toán hiện hành sang khung tài khoản mới;
2. Cập nhật, nâng cấp phần mềm kế toán để hỗ trợ mẫu biểu, sổ sách và báo cáo tài chính theo Thông tư 99;
3. Ban hành Quy chế hạch toán kế toán và quy chế kiểm soát nội bộ của đơn vị;
4. Thiết kế lại mẫu chứng từ nội bộ phù hợp đặc thù hoạt động;
5. Đào tạo, tập huấn cho bộ phận kế toán và các phòng ban liên quan;
6. Lập kế hoạch và lộ trình chuyển đổi rõ ràng để không gián đoạn công tác kế toán – tài chính.

Rủi ro nếu không cập nhật kịp Thông tư 99/2025/TT-BTC

Việc chậm chuyển đổi có thể khiến doanh nghiệp lập sai báo cáo tài chính, hạch toán không đúng khung tài khoản mới, thiếu quy chế nội bộ theo yêu cầu dẫn tới rủi ro bị loại chi phí, bị điều chỉnh số liệu khi quyết toán, hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về kế toán. Với doanh nghiệp cần vay vốn, đấu thầu hay gọi vốn, một bộ báo cáo tài chính chuẩn theo quy định mới còn là điều kiện tiên quyết để tạo niềm tin với ngân hàng và đối tác.

Dịch vụ kế toán trọn gói hỗ trợ chuyển đổi chế độ kế toán mới – Kế Toán Thuế Thiên An

Với hơn 10 năm kinh nghiệm và đội ngũ kế toán trưởng, chuyên gia tư vấn thuế, Kế Toán Thuế Thiên An đồng hành cùng doanh nghiệp SME tại Hà Nội chuyển đổi mượt mà sang chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC:

• Tra soát, dọn dẹp và hoàn thiện sổ sách kế toán theo khung tài khoản mới;
• Lập báo cáo tài chính (Báo cáo tình hình tài chính) chuẩn Thông tư 99;
• Kế toán thuế trọn gói – tiết kiệm 50–70% chi phí so với thuê kế toán nội bộ;
• Tư vấn xây dựng quy chế hạch toán, kiểm soát nội bộ; tư vấn chi phí hợp lệ;
• Hỗ trợ quyết toán thuế, tiếp đoàn thanh tra, kiểm tra thuế.

Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí: 

• Hotline/Zalo 0961.828.224  
• Email: Thienancpn@gmail.com  
• Website: ketoanthuethienan.com

Câu hỏi thường gặp về Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực khi nào?

Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này. Doanh nghiệp đủ điều kiện có thể áp dụng sớm hơn.

Thông tư 99 thay thế Thông tư nào?

Thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và các Thông tư sửa đổi liên quan (75/2015, 53/2016) cùng Thông tư 195/2012/TT-BTC.

Doanh nghiệp nhỏ có phải áp dụng Thông tư 99 không?

Thông tư 99 áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Doanh nghiệp siêu nhỏ và các đối tượng đặc thù tham chiếu thêm quy định riêng dành cho nhóm mình; Thiên An sẽ tư vấn chế độ phù hợp theo quy mô của bạn.

Đổi tên Bảng cân đối kế toán thành gì?

"Bảng cân đối kế toán" được đổi tên thành "Báo cáo tình hình tài chính" trong hệ thống báo cáo tài chính mới.

Kết luận

Thông tư 99/2025/TT-BTC không đơn thuần là bản cập nhật kỹ thuật mà là cuộc cải cách toàn diện chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam, hiệu lực từ 01/01/2026. Doanh nghiệp chuẩn bị càng sớm càng giảm rủi ro và chủ động trong công tác kế toán – thuế. Nếu cần đồng hành chuyển đổi, Kế Toán Thuế Thiên An sẵn sàng hỗ trợ trọn gói, nhanh – gọn – đúng quy định.

Bài viết mang tính cập nhật chính sách, không thay thế văn bản pháp luật gốc. Vui lòng đối chiếu toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC khi áp dụng.